· Wydanie 0.1
Słownik Bitcoina i samodzielnego przechowywania
Bezpłatnie · bez rejestracji
Wszystkie sekcje
- Bitcoin
- BTC
- Satoshi
- Blockchain
- Blok
- Pełny węzeł
- Wydobycie
- Dowód pracy
- Konsensus
- Polityka mempoola
- Mempool
- Potwierdzenie
- Reorganizacja
- UTXO
- Wejście
- Wyjście
- Reszta
- Opłata
- vbyte
- sat za vbyte
- Dust
- RBF
- CPFP
- Skrót
- Klucz prywatny
- Klucz publiczny
- Podpis cyfrowy
- Szyfrowanie
- Szyfrowanie uwierzytelnione
- AES GCM
- Mnemonik
- Seed
- Entropia
- Suma kontrolna
- BIP39
- Dodatkowe hasło BIP39
- BIP32
- Ścieżka wyprowadzania
- Wyprowadzanie utwardzone
- xpub
- xprv
- Odcisk klucza głównego
- Deskryptor
- Watch-only
- WOW
- Gorący portfel
- Samodzielne przechowywanie
- Powiernik
- Kryptogram Cuvex
- Hasło Desk
- Klucz czatu
- PIN parowania
- Air gap
- NFC
- USB Mass Storage
- PSBT
- PSBT v0
- PSBT v2
- SIGHASH ALL
- P2WPKH
- P2WSH
- P2TR
- sortedmulti
- Próg M z N
- MuSig2
- Taproot
- Miniscript
- Regtest
- Signet
- Mainnet
- Gap limit
- Coin control
- Konsolidacja
- Pseudonimowość
- Anonimowość
- Metadane
- CoinJoin
- Payjoin
- Tor
- VPN
- Lightning
- Invoice
- RPC
- TLS
- SRTP
- Idempotencja
- Webhook
- RAG
- Teach-back
- Phishing
- Socjotechnika
- Notaryzacja
- Atestacja
- MiCA
- Travel Rule
- Punkt wznowienia
Bitcoin
Sieć i zbiór reguł do przekazywania wartości i weryfikacji jej historii bez jednego administratora rejestru.
BTC
Jednostka pieniężna Bitcoina. Jeden BTC to sto milionów satoshi.
Satoshi
Jednostka łańcucha bazowego równa jednej stumilionowej BTC.
Blockchain
Historia powiązanych bloków weryfikowanych według określonych reguł. Sam termin nie opisuje wszystkich cech sieci.
Blok
Zbiór danych obejmujący transakcje i nagłówek podlegający weryfikacji.
Pełny węzeł
Oprogramowanie sprawdzające reguły dla przyjmowanych bloków i transakcji.
Wydobycie
Budowanie bloków za pomocą dowodu pracy zgodnie z regułami sieci.
Dowód pracy
Mechanizm wymagający sprawdzalnej pracy obliczeniowej przy proponowaniu bloku.
Konsensus
Zgodność uczestników co do reguł i akceptowanej prawidłowej historii.
Polityka mempoola
Lokalne reguły przyjmowania i przekazywania transakcji, które nie muszą być regułami konsensusu.
Mempool
Lokalny zbiór niepotwierdzonych transakcji przechowywanych przez węzeł.
Potwierdzenie
Włączenie do bloku akceptowanego łańcucha i późniejsza głębokość tego bloku.
Reorganizacja
Zmiana fragmentu akceptowanego łańcucha, która może wpłynąć na potwierdzenia.
UTXO
Niewydane wyjście transakcji, które można wydać po spełnieniu jego warunków.
Wejście
Odwołanie do wcześniejszego wyjścia i dane potrzebne do autoryzacji jego wydania.
Wyjście
Wartość i warunek wydania utworzone przez transakcję.
Reszta
Wyjście zwracające pod własną kontrolę część wartości wejść pozostałą po płatności i opłacie.
Opłata
Różnica między wartością wejść i wyjść transakcji.
vbyte
Jednostka rozmiaru wirtualnego służąca do wyrażania względnego kosztu transakcji.
sat za vbyte
Stawka opłaty w satoshi za jednostkę rozmiaru wirtualnego.
Dust
Małe wyjście według polityki i kosztu wydania. Próg zależy od kontekstu i skryptu.
RBF
Zastąpienie niepotwierdzonej transakcji zgodnie ze zgodnymi politykami. Anulowanie nie jest gwarantowane.
CPFP
Użycie transakcji potomnej do zwiększenia zachęty do jej włączenia razem z transakcją nadrzędną.
Skrót
Odcisk danych przydatny do weryfikacji integralności. Nie szyfruje i sam nie identyfikuje autora.
Klucz prywatny
Środek kryptograficzny pozwalający tworzyć upoważnienia według danego schematu.
Klucz publiczny
Dane pozwalające sprawdzać podpisy i tworzyć pewne warunki bez ujawniania klucza prywatnego.
Podpis cyfrowy
Kryptograficzny dowód autoryzacji konkretnej wiadomości. Nie ukrywa treści.
Szyfrowanie
Ochrona poufności za pomocą klucza i algorytmu.
Szyfrowanie uwierzytelnione
Szyfrowanie z kontrolą modyfikacji przewidzianą w jego konstrukcji.
AES GCM
Rodzina metod szyfrowania uwierzytelnionego stosowana w formatach tego środowiska. Jej właściwości zależą od implementacji i sposobu postępowania z kluczami.
Mnemonik
Słowne przedstawienie materiału generacyjnego i kontrolnego według określonego formatu.
Seed
Materiał, z którego wyprowadza się klucze. Potocznie termin oznacza również słowa, dlatego trzeba określić kontekst.
Entropia
Nieprzewidywalność materiału generacyjnego. Nie uzyskuje się jej przez wybieranie łatwych do zapamiętania słów.
Suma kontrolna
Wartość wykrywająca niektóre błędy. Nie uwierzytelnia autora.
BIP39
Specyfikacja mnemoników i wyprowadzania ziarna z opcjonalnym hasłem dodatkowym.
Dodatkowe hasło BIP39
Dodatkowe dane wejściowe do wyprowadzania. Inne hasło może dać inny prawidłowy i pusty portfel.
BIP32
Specyfikacja hierarchicznego wyprowadzania kluczy.
Ścieżka wyprowadzania
Sekwencja gałęzi używana do uzyskiwania kluczy z korzenia.
Wyprowadzanie utwardzone
Krok wyprowadzania oznaczany zwykle apostrofem lub literą h, o właściwościach innych niż zwykłe wyprowadzanie publiczne.
xpub
Rozszerzony klucz publiczny zawierający kontekst wyprowadzania. Wrażliwy z punktu widzenia prywatności.
xprv
Rozszerzony klucz prywatny. Nie należy go udostępniać ani importować do kursu.
Odcisk klucza głównego
Krótki identyfikator korzenia przydatny do kojarzenia danych. Sam nie jest wystarczającym dowodem tożsamości.
Deskryptor
Wyrażenie określające budowę skryptów z kluczy i ścieżek. Może być publiczne lub zawierać materiał prywatny.
Watch-only
Portfel obserwacyjny bez wystarczającego materiału prywatnego do samodzielnego podpisywania.
WOW
Nazwa kont obserwacyjnych i zarządzania portfelem w środowisku Cuvex.
Gorący portfel
Narzędzie umożliwiające podpisywanie w środowisku podłączonym do sieci.
Samodzielne przechowywanie
Model, w którym użytkownik zachowuje techniczną możliwość samodzielnego lub wspólnego wydania zgodnie z przyjętą polityką.
Powiernik
Podmiot kontrolujący możliwość wydawania na rzecz klienta i stosujący własne warunki dostępu.
Kryptogram Cuvex
Zaszyfrowany obiekt chroniący sekret. Sam nie jest transakcją ani saldem.
Hasło Desk
Zabezpiecza dostęp do lokalnego magazynu. Nie jest frazą seed ani hasłem kryptogramu.
Klucz czatu
Sekret odtwarzający tożsamość czatu. Może przypominać dane publiczne, lecz nimi nie jest.
PIN parowania
Tymczasowy kod sesji połączenia, odrębny od hasła do przechowywanych sekretów.
Air gap
Operacyjne odseparowanie środowisk. Przenoszone dane nadal wymagają weryfikacji.
NFC
Technologia komunikacji zbliżeniowej z kompatybilnymi kartami i czytnikami.
USB Mass Storage
Interfejs wymiany plików modelu BIT. Wymaga właściwego protokołu, weryfikacji i potwierdzeń.
PSBT
Kontener danych i podpisów służący do koordynowania budowania i autoryzacji transakcji.
PSBT v0
Wersja formatu z BIP174 stosowana w sprawdzonym profilu wielopodpisowym Final.
PSBT v2
Wersja z BIP370. Wersja 2 samej transakcji nie określa wersji kontenera.
SIGHASH ALL
Tryb określający zakres zobowiązania podpisu w sprawdzonym profilu. Weryfikacja operacji obejmuje jego zakres techniczny.
P2WPKH
Rodzaj warunku SegWit z jednym kluczem, zwykle związany z kontami BIP84.
P2WSH
Warunek SegWit wiążący skrypt, stosowany przez sprawdzony wielopodpis Final.
P2TR
Typ wyjścia Taproot. Obsługa go jako odbiorcy nie oznacza obsługi podpisania wydatku z niego.
sortedmulti
Konstrukcja wielopodpisowa o deterministycznej kolejności kluczy przy generowaniu skryptów.
Próg M z N
Liczba M wymaganych upoważnień spośród N uczestników według danej polityki.
MuSig2
Protokół agregacji Schnorra, którego podstawowy schemat to N z N. Nie jest dowolnym progiem.
Taproot
Zestaw mechanizmów wydawania i zobowiązań kryptograficznych Bitcoina ze ścieżkami klucza i skryptu.
Miniscript
Język opisu i analizy wybranych polityk skryptów. Nie został wdrożony w sprawdzonym profilu Final.
Regtest
Lokalna sieć ćwiczeniowa bez wartości ekonomicznej, kontrolowana przez organizatora środowiska.
Signet
Sieć testowa o własnych cechach, domyślnie niewymienna z regtest.
Mainnet
Sieć Bitcoin używana do rzeczywistych operacji o wartości ekonomicznej.
Gap limit
Kryterium odkrywania adresów na podstawie luki kolejnych adresów bez historii. Jego zakres zależy od portfela.
Coin control
Świadomy wybór UTXO przeznaczonych do wydania.
Konsolidacja
Łączenie wyjść w celu zmniejszenia rozdrobnienia, mające skutki dla kosztów i prywatności.
Pseudonimowość
Używanie identyfikatorów innych niż bezpośrednio imię i nazwisko. Nie oznacza automatycznej anonimowości.
Anonimowość
Zależna od kontekstu nierozróżnialność dla określonych obserwatorów. Etykieta aplikacji jej nie gwarantuje.
Metadane
Informacje o komunikacji lub aktywności, np. czasy, rozmiary i powiązania, odrębne od treści.
CoinJoin
Wspólne tworzenie transakcji utrudniające określone wnioskowanie bez gwarancji trwałej anonimowości.
Payjoin
Wspólna płatność z wejściami płatnika i odbiorcy według obsługiwanego protokołu.
Tor
Sieć i narzędzia chroniące połączenie. Użycie należy skonfigurować i sprawdzić osobno w każdej aplikacji.
VPN
Kanał przenoszący część zaufania do połączenia na operatora. Nie ukrywa łańcucha.
Lightning
System płatności kanałowych o wymaganiach i ryzyku odmiennych od płatności on-chain.
Invoice
Ustrukturyzowane żądanie płatności, którego format i tryb trzeba rozpoznać.
RPC
Interfejs wywołań usługi, np. Bitcoin Core. Wymaga uwierzytelniania i zabezpieczenia.
TLS
Ochrona transportu przed określonymi zagrożeniami. Serwer odbierający nadal widzi żądania.
SRTP
Ochrona dźwięku na określonych odcinkach VoIP. Nie zapewnia automatycznie tajemnicy względem operatora.
Idempotencja
Właściwość zapobiegająca powieleniu skutku po ponowieniu zidentyfikowanego żądania.
Webhook
Zdarzenie przesyłane między serwerami. Należy sprawdzić autentyczność i ewentualne powtórzenie.
RAG
Wyszukiwanie fragmentów wiedzy w celu oparcia odpowiedzi na kontekście i wersji.
Teach-back
Sprawdzenie zrozumienia przez poproszenie uczestnika o wyjaśnienie zagadnienia własnymi słowami.
Phishing
Oszustwo wykorzystujące podszywanie się i wiarygodny kontekst, by uzyskać dostęp lub skłonić do działania.
Socjotechnika
Manipulowanie ludzkimi decyzjami, które może wykorzystywać prawdziwe informacje i presję czasu.
Notaryzacja
Kontrola dystrybucyjna Apple odrębna od audytu produktu i fizycznego sprawdzenia wszystkich procedur.
Atestacja
Dowód stanu według konkretnego mechanizmu. Katalog zgodności Desk nie stanowi zdalnego pomiaru.
MiCA
Europejskie ramy dla określonych kryptoaktywów i usług. Nie gwarantują zysku ani pełnej rekompensaty.
Travel Rule
Obowiązki informacyjne dotyczące transferów objętych regulacją. Samodzielne przechowywanie nie pozwala ich obejść.
Punkt wznowienia
Miejsce wznowienia nauki z minimalnymi danymi, bez informacji o portfelu.
Możesz dalej czytać bez konta. Udostępnianie postępów TutorAI wymaga aktywacji kodu.